Strona główna  |  Wydawnictwo  |  Kontakt  |  Reklama
Najnowszy numer »

 
Aktualności

»

Gry symulacyjne – system przygotowania do podejmowania decyzji

Gry decyzyjne oferują szeroki zakres możliwości ćwiczenia pożądanych umiejętności. Uczestnicy symulacyjnych gier decyzyjnych – postawieni są w pewnej hipotetycznej – ale maksymalnie wiernie odwzorowującej rzeczywistość sytuacji, wymagającej podjęcia wielu decyzji.

Określona ustawowo struktura jednostek samorządu terytorialnego odznacza się przede wszystkim specyficznym sposobem organizacji pracy oraz dynamicznie zmieniającą się dostępnością zasobów ludzkich. Wielkość i zamożność gminy, powiatu czy województwa determinuje dostępność nie tylko personelu, ale również sił i środków niezbędnych do prowadzenia bieżącej działalności oraz podejmowania działań w zakresie reagowania kryzysowego. Niejednokrotnie mamy więc do czynienia z sytuacją, w której jednostki małe, niezamożne zatrudniają minimum pracowników niezbędnych do funkcjonowania samorządu terytorialnego na danym terenie m.in. w zakresie zarządzania kryzysowego. Przenikanie się i łączenie funkcji jest w takim przypadku zjawiskiem powszechnym, wpływającym na zwiększony zakres obowiązków przypadający na pracownika.

W odmiennych warunkach funkcjonują z kolei jednostki większe, zdecydowanie bardziej zamożne. Charakteryzują się one większą liczbą mieszkańców, co przekłada się na bardziej rozbudowany aparat administracyjny oraz większą liczbę zatrudnionych pracowników. Istotnym czynnikiem wpływającym na funkcjonowanie dużych jednostek samorządu terytorialnego jest również zwiększona fluktuacja kadr, zatrudnianie pracowników na umowy krótkookresowe czy przyjmowanie do pracy osób dopiero uczących się zawodu. Ważne, niekiedy kluczowe decyzje podejmowane są więc, bądź to przez pracowników obciążonych różnorodnymi, często wręcz zupełnie niepowiązanymi ze sobą obowiązkami, bądź to przez pracowników o niewystarczającej wiedzy i praktyce. Symulacyjne gry decyzyjne w obu przypadkach pozwalają na efektywne, niskokosztowe i sprawne przygotowanie pracowników jednostek samorządu terytorialnego do podejmowania adekwatnych decyzji w sytuacjach niepewności, dynamicznie zmieniających się warunków, zaistnienia grupowych celów, czy niedoboru sił i środków, wymuszających szybką reakcję i działanie.


Symulacyjne gry decyzyjne w edukacji
„Powiesz mi – wkrótce zapomnę, pokażesz mi – może zapamiętam, pozwolisz dotknąć – a zrozumiem” to chińskie przysłowie oddające idee leżącą u podstaw symulacyjnych gier decyzyjnych. Jeszcze dekadę temu świat technologii nastawiony był na multimedialność treści, czyli prezentowanie treści różnymi sposobami i poprzez różne formy. Obecnie zarysowuje się wyraźny trend zwracania się ku interaktywności. W edukacji szkolnej coraz częściej popularnością cieszą się prace projektowe, które aktywizują uczniów i uzależniają efekt ich działania od podejmowanych przez nich wyborów w trakcie nauki, kładąc nacisk na pracę grupową oraz efektywną kooperację. Jest to zgodne z tezą, że najpierw można podnieść efektywność przyswajania wiedzy i umiejętności poprzez przedstawienie treści na kilka sposobów, ale później zwiększenie skuteczności uczenia możemy osiągnąć jedynie poprzez zaangażowanie osoby uczącej się w działanie polegające, m.in. na odkrywaniu zależności i eksperymentowaniu. Takie zaangażowanie może zwiększyć ilość zapamiętywanych informacji nawet do 90 proc.
Symulacyjne gry decyzyjne, które przeznaczone są do uczenia w oparciu o cele (ang. goal-based learning) oferują szeroki zakres możliwości ćwiczenia pożądanych umiejętności. Zastosowanie interaktywnych metod nauczania pozwala na doskonalenie umiejętności twardych (konkretnych, technicznych) odnoszących się do realizowanych zadań czy wykorzystywanych zasobów. Mogą one też pomóc w nabywaniu tzw. umiejętności miękkich, społecznych, kulturowych oraz w zakresie podejmowania decyzji.

Uczestnicy symulacyjnych gier decyzyjnych postawieni są w pewnej hipotetycznej – aczkolwiek maksymalnie wiernie odwzorowującej rzeczywistość – sytuacji, wymagającej podjęcia wielu decyzji. Postawienie uczestników w warunkach realistycznie odwzorowanej sytuacji, w której możliwe jest jednak popełnianie błędów w bezpiecznym środowisku, pozwala na efektywne ćwiczenie niezbędnych umiejętności i przygotowanie do – w zależności od sytuacji – zachowania w możliwie najbardziej adekwatny sposób1.
Ponadto, jak każda nowa metoda edukacyjna, zastosowanie gier decyzyjnych podczas zajęć dydaktycznych, powoduje uatrakcyjnienie i wzbogacenie procesu nauczania.

Symulacyjne gry decyzyjne jako narzędzie szkoleń pracowników JST
Dla sprawnego działania jednostek samorządu terytorialnego, niezależnie od ich wielkości, zamożności czy posiadanych sił i środków, niezbędna jest efektywna współpraca ich pracowników. Niejednokrotnie pojawienie się potrzeby efektywnej kooperacji i koordynacji działań ma miejsce w warunkach niedoboru czasu oraz niepewności. Presja z tym związana zdecydowanie utrudnia podejmowanie decyzji ze względu na ponoszoną bezpośrednią odpowiedzialność za podejmowane działania. Ponadto niemożność przeprowadzenia pełnej analizy dostępnych możliwości wyklucza podjęcie na podstawie jej wyników przemyślanej decyzji. Wykorzystanie technik symulacyjnych pozwala na przygotowanie uczestników szkolenia do podejmowania decyzji w sytuacjach krytycznych poprzez umożliwienie doświadczenia ich konsekwencji. Dzięki uwzględnieniu wszystkich niezbędnych ról, decyzji, zjawisk, obiektów fizycznych czy elementów środowiska symulacyjne gry decyzyjne umożliwiają wierne odwzorowanie wybranej sytuacji krytycznej. Obserwując dynamicznie zmieniającą się symulowaną sytuację systemu, uczestnik szkolenia ma możliwość nie tylko podejmowania różnych decyzji mających wpływ na jej dalszy przebieg, ale również na postępowanie innych graczy. Pozwala to na realistyczne i efektywne przeprowadzenie szkoleń pozwalających na zdobycie niezbędnego doświadczenia i praktyki do efektywnego działania w warunkach sytuacji krytycznej.

– Zarządzanie w sytuacjach krytycznych to również faza przygotowania, w tym przygotowania personelu, czyli członków zespołów zarządzania kryzysowego na szczeblach samorządowych oraz wojewódzkich – przekonuje Waldemar Paternoga, zastępca dyrektora Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego. – Przygotowanie do podejmowania decyzji jest oczywiście kwestią złożoną, a metodami, jakie z powodzeniem można stosować do szkolenia personelu, są ćwiczenia lub gry symulacyjne. W przypadku działań ratowniczych priorytetowe są ćwiczenia, jednakże nie wszystkie aspekty można przećwiczyć w terenie. Podejmowanie decyzji przez wójta, burmistrza, starostę czy wojewodę wymaga innego przygotowania, aniżeli ma to miejsce w przypadku działań ratowniczych.
Dyrektor Paternoga odnosi się również do kwestii unikatowości i dostosowania symulacyjnych gier decyzyjnych do lokalnych warunków. – Warto rozważyć, czy każdy powiat lub gmina ma posiadać własny system szkoleniowy i własną grę. Można wyobrazić sobie model, w którym wydziały bezpieczeństwa i zarządzania kryzysowego w urzędach wojewódzkich dysponować będą środowiskiem szkoleniowym i będą prowadzić cykliczne szkolenia dla pracowników jednostek samorządu terytorialnego w ramach współdziałania. Zacieśnia to potencjalną przyszłą współpracę w sytuacjach krytycznych pomiędzy gminą, powiatem a województwem. Przykładem symulacyjnej gry decyzyjnej niech będzie gra „Powódź”, gdzie pokuszono się o sparametryzowanie działań w czasie powodzi i zasymulowanie sytuacji, w której koordynator lokalny (wójt, burmistrz...) kieruje działaniami zarządzania kryzysowego. Gra zasilana jest wieloma danymi, aby jak najbardziej realnie odzwierciedlić sytuację praktyczną. Gra nie zastępuje oczywiście modeli zagrożenia powodziowego, wspomaga jednak nowo zatrudniane osoby w pionach zarządzania kryzysowego. To właśnie rotacja pracowników jest bowiem jednym z istotniejszych bodźców do podejmowania ciągłych działań szkoleniowych – przypomina Waldemar Paternoga. – Uważam za wysoce efektywne stosowanie gier symulacyjnych, gdyż urzeczywistniają one role i wymuszają zaangażowanie oraz myślenie osób w nie grających – jest to walor nieporównywalny do pokazów, w których osoby odpowiedzialne za podejmowanie decyzji jedynie obserwują, jak działają służby.

PROCeed – komputerowy system przygotowania do podejmowania decyzji
System PROCeed umożliwia przygotowanie do podejmowania optymalnych decyzji w sytuacjach krytycznych. Umożliwia on tworzenie i uruchamianie różnego rodzaju aplikacji symulacyjnych na potrzeby szkoleń w formie interaktywnych gier decyzyjnych. Gry decyzyjne tworzone i uruchamiane w środowisku PROCeed cechują się:
  • dynamiką – symulowana komputerowo sytuacja podlega ciągłym zmianom
  • interaktywnością – gracze wpływają na sytuację rozwiązując problemy decyzyjne
  • wielowariantowością– każdy przebieg gry może różnić się od poprzedniego,
  • wizualizacją na mapie – obiekty występujące w grze prezentowane są na mapie sytuacyjnej
  • współdziałaniem – realizacja celu gry promuje współpracę wielu osób
  • dostępem z dowolnego miejsca – każdy gracz może uczestniczyć w grze poprzez sieć komputerową.

Symulacyjne gry decyzyjne w systemie PROCeed
Symulacyjne gry decyzyjne uruchamiane w środowisku PROCeed uwypuklają następujące własności sytuacji krytycznych:
  • sytuacja rozgrywa się w wielu miejscach jednocześnie
  • jednoczesna współpraca wielu osób jest potrzebna, aby osiągnąć cele
  • dla osiągnięcia celów krytyczny jest czas realizacji działań
  • realizacja działań polega na rozwiązywaniu problemów
  • rozwiązywanie problemów wymaga podejmowania decyzji
  • decyzje mogą być brzemienne w skutkach, dzięki czemu możliwe jest odtworzenie warunków zbliżonych, do tych, z którymi można się spotkać w trakcie rzeczywistej sytuacji.

W celu przygotowania symulacyjnej gry decyzyjnej opracowywane są:
  • Scenariusz sytuacji zawierający główne wątki odwzorowywanej w systemie PROCeed sytuacji krytycznych, zapisane w postaci sekwencji następujących po sobie zdarzeń (tzw. zdarzeń stałych). Zdarzenia te są niezależne od poczynań graczy. Scenariusze sytuacji opracowywane są na bazie historycznych i hipotetycznych wydarzeń.
  • Modele postępowania będące odwzorowaniem zakresu odpowiedzialności i możliwych opcji działania osób pełniących istotne role w procesie zarządzania kryzysowego w przypadku zaistnienia konkretnej sytuacji (np. możliwości w zakresie dysponowania konkretnymi siłami i środkami). W trakcie rozgrywki gracze wcielają się w przygotowane role. Modele postępowania opracowywane są w oparciu o obowiązujące wytyczne, regulacje prawne, procedury czy instrukcje stanowiskowe.
  • Model środowiska będący odwzorowaniem zachowania się i właściwości wszystkich elementów rzeczywistości istotnych z punktu widzenia sytuacji kryzysowej (np. obiektów fizycznych, ludzi, zjawisk meteorologicznych, przemian fizykochemicznych). Model środowiska opracowywany jest zgodnie z rzeczywistym zachowaniem się elementów rzeczywistości i dostępnymi modelami matematycznymi obiektów i zjawisk (np. model rozprzestrzeniania się substancji toksycznej w powietrzu).
  • Wizualizacja umożliwiająca graczom śledzenie przebiegu i orientowanie się w zaistniałej sytuacji kryzysowej. Metody wizualizacji symulowanej sytuacji dostosowywane są do konkretnego odbiorcy, uwzględniając m.in. odpowiednią terminologię i symbolikę.
Po zakończeniu rozgrywki gracze biorą udział w dyskusji o jej przebiegu, gdzie szczególny nacisk kładzie się na analizę sposobu rozwiązania problemów decyzyjnych. Odbywa się dyskusja na temat możliwych opcji postępowania w kontekście konsekwencji, które niosą dla rozwoju sytuacji, biorąc pod uwagę m.in. ich wpływ na:
  • liczbę ofiar (zabitych i rannych)
  • zakres zniszczeń (infrastruktury krytycznej i mienia)
  • wysokość strat i kosztów
  • zakres wykorzystanych zasobów
  • wystąpienie zakłóceń porządku publicznego.
Postępowanie graczy może być zatem oceniane zarówno w kontekście zgodności z obowiązującymi przepisami, procedurami itp., jak również w kontekście wydajności podjętych działań (np. ilości zużytego paliwa, sprzętu, czasu). Symulacyjne gry decyzyjne posiadają pewien określony zbiór rozwiązań problemów decyzyjnych. Należy jednak pamiętać, że nie stanowi on jedynego poprawnego sposobu rozwiązania problemów występujących w grze. Jest natomiast spójną propozycją wartościowania sposobów rozwiązania problemów i stanowi dobrą podstawę do przeprowadzenia dyskusji i ewentualnego wypracowania własnych rozwiązań tych problemów.
Podsumowując, kiedy weźmie się pod uwagę dynamiczny rozwój dziedziny inżynierii bezpieczeństwa oraz związanymi z tym potrzebami edukacyjnymi, symulacyjne gry decyzyjne okazyją się doskonałym uzupełnieniem klasycznych form nauczania, wprowadzając wysoce interaktywny i atrakcyjny sposób przekazywania wiedzy i umiejętności. Dlatego symulacyjne gry decyzyjne skierowane są nie tylko do podmiotów odpowiedzialnych za zarządzanie w sytuacjach krytycznych, ale także do wszelkiego rodzaju jednostek administracji publicznej oraz jednostek samorządu terytorialnego, które bezpośrednio odpowiadają za podejmowanie decyzji i działań niosących ze sobą konsekwencje dla porządku publicznego czy bezpieczeństwa.

Tomasz Springer, Joanna Modławska, Maciej Szulejewski oraz Andrzej Adamczyk, ITTI Sp. z o. o. E-Technologie i Biznes


1 Naidu, S. Oliver, M. &Koronios, A.P. (1999), 'Clinical Decision Making in Nursing: A Case-Based Reasoning Architecture'', Multimedia CD ROM Ed-Media 99 Seattle USA. Koronios, A. (1992), 'Mentor' Integrating Instructional Design Guidelines in the Development of Computer Based Courseware, Information Technology for Training & Education International Conference, Brisbane

2013-11-12 13:07:00

powrót

Dołącz do dyskusji na FB

»

 

21 czerwca, Poznań, Kongres Pożarnictwa FIRE, http://www.dndproject.com.pl

25-27 czerwca, Gdańsk, BALT-MILITARY-EXPO 2018 - Bałtyckie Targi Militarne,http://baltmilitary.amberexpo.pl

25-27 czerwca, Gdańsk, RESCUE EXPO 2018 - Międzynarodowa Konferencja oraz Wystawa Ratownictwa Medycznego, http://rescueexpo.amberexpo.pl

Więcej wydarzeń...

Wejdź i poznaj zadania realizowane aktualnie przez służby mundurowe

»

Rozmowa BP

»


mł. insp. Jarosław Magiera
,
naczelnik Wydziału Radiokomunikacji Biura Łączności i Informatyki KGP: Policja od lat zabiega o jednolity cyfrowy system łączności radiowej.
więcej...



Artur Hołubiczko,
prefekt Krajowej Rady Komendantów Straży Miejskich i Gminnnych: Zadania strażnika miejskiego na służbie patrolowej nie różnią się od policyjnych.

więcej...



Krzysztof Kwiatkowski
, prezes NIK: MSW powinno przejąć koordynację i egzekwowanie zadań w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego.
więcej...



Edyta Wcisło
, przewodnicząca Polskiej Rady Ratowników Medycznych: Dwie osoby w zespole ratownictwa medycznego to za mało.
więcej...


Newsletter

»

Zamów newsletter